همۀ متخصصان اطفال می گویند که بهترین راه حل، نشان دادن کمترین حد ممکن نگرانی است. دلایل کاملاً منطقی متعددی وجود دارند که یک کودک به دفعات، از غذا خوردن امتناع می کند: وعدۀ قبلی غذایش خیلی حجیم بوده است یا در بین وعده های غذایی، چیزهای زیادی می‌خورد یا او خسته یا مضطرب است، مثلاً شب ها.


نگرانی عمدۀ والدین این است که چون فرزندشان از خوردن غذا یا خوردن برخی مواد غذایی خودداری می‌کند، تمام مواد مغذی را که بدنش نیاز دارد، دریافت نکند. این نگرانی کاملاً بی مورد است، می توانید با جایگزین کردن غذاهای دیگر کودک خود را به خوردن غذا تشویق کرد .مثلا اگر سبزیجات پخته نمیخورد سوپ ,مواد خام یا پوره به او بدهید. اگر میوه نمیخورد کمپوت یا آب میوه ها به او بدهید. اگر شیر نمیخورد ماست، پنیر یا دیگر لبنیات به او بدهید. یا به جای گوشت ؛ تخم مرغ، لبنیات یا حبوبات او بدهید. اگر فرزندتان مثلاً از خوردن سبزیجات امتناع می‌کند، در تمام وعده های غذایی این مواد را برایش آماده کنید اما بقیۀ غذا را تغییر دهید: برای مثال گراتین گل کلم و ماهی، یا به همراه گوشت یا سیب زمینی و... اغلب باید در بیش از ده مورد، یک مادۀ غذایی را به کودک بدهید، تا آن را قبول کند. اما بعضی دیگر می‌خواهند چند لقمه از سبزیجات بخورند اما از خوردن چیزهای دیگری که با آن مخلوط شده، امتناع می‌کنند میتوانید آن را جدا کنید. بنابراین از دادن خوراکی در بین وعده های غذایی به کودک خودداری کنید، خصوصاً برای تشویق کردن، آرام کردن یا دلداری دادنش و جلوی هرزه خوری فرزندتان را بگیرید.پس غذا کودک را مقوی کنید.

 

مقوی کردن غذای کودک چیست ؟

منظور از مقوي کردن غذاي کودک اين است که انرژي کودک بيشتر شود . بخصوص کودکاني که دچار اختلال رشد شده اند بايد انرژي بيشتري به بدنشان برسد. اضافه نمودن موادي است که علاوه بر انرژي ، پروتئين، ويتامينها و املاح غذايي کودک را بيشتر مي کند. مواد غذايی و پروتئيني براي رشد کودک ضروري اند

.

براي اينکه پروتئين غذاي کودک بيشتر شود مي توانيد:

1. حتي الامکان مقداري گو.شت بصورت تکه اي يا چرخ کرده ( مانند : گوشت مرغ ، ماهي ، گوسفند و گوساله ) به غذاي کودک اضافه کنيد.
2. حبوبات مثل نخود ، لوبيا ، عدس ، ماش منبع خوبي از پروتئين هستند . با شروع ۹ ماهگي براي تأمين پروتئين مورد نيازکودک حبوبات کاملاً پخته و له شده به سوپ کودک اضافه کنيد .
3. افزودن تخم مرغ به غذاي کودک مي تواند پروتئين غذاي کودک را بيشتر کند
4. سبزيجات منابع غني از ويتامينها هستند . استفاده از سبزيجات برگ سبز مثل اسفناج ، جعفري ، گشنيز و هویج – کاهو – خیار- شلغم – کلم – لبو – سبزیجات برگ سبز تیره مثل سبزی خوردن – هندوانه – طالبی – سیب زمینی – يا هر نوع سبزي ديگري که در دسترس است در داخل سوپ و ساير غذاهايي که به کودک داده شود.
5. از جوانه ماش يا جوانه گندم يا پودر اين جوانه ها در سوپ کودک بريزند زيرا علاوه بر اينکه سرشار از ويتامين هاي ب و ث هستند به هضم غذا هم کمک مي کنند .
6. ماتوانیم حافظه کوتاه یا بلندمدت خود را با کمک مواد غذایی سالم یا ورزش های فیزیکی و فکری تقویت کنیم
7. آب جوشيده شده خنک بهمراه 15 قطره آهن را در برنامه غذایی کودک قرار دهید .
8. در حدود 11 ماهگی در صورت نداشتن آلرژی در کودکان می توان مقدار خامه پاستوريزه به سوپ كودکان اضافه نمود
9. سعي كنيد در درست کردن سوپ يا كته از گوشت با استخوان استفاده كنيد ، مانند ران مرغ و يا ماهيچه گوسفندی تا مواد معدنی و چربيی بيشتر به بدن نوزاد برسد.
10. اگر کودکتان دچار کم وزنی میباشد افزودن حبوبات را به غذایش بتعويق بياندازيد (یعنی پس از 10 ماهگي) چون حبوبات حجم زيادی از معده را اشغال میکنند اما پس از 10 ماهگی، حبوبات را خيس كنيد، پوست بكنيد و آنها را آرد کنید و هر دفعه يك قاشق چايخوری پودر حبوبات را بهمراه كره به سوپ كودکتان اضافه كنيد.
11. براي بهتر شدن عطر و طعم غذا میتوانید از آب ليموترش تازه، آب نارنج تازه،و همینطور سبزی معطر پودر شده استفاده كنيد.
12. برای تهیه کته برای کودکان کم وزن بهتر است از آب مرغ یا گوشت به جای آب استفاده شود .
13. يک يا دو خرما را پوست بكنيد، هسته اش را دربیاورید و خرما را درمقداری آب حل کنید و بعنوان دسر به شیرخوار دهيد .
14. آبميوه بمیزان زياد و يا شيرينی و شکلات و بستنی قبل از غذا، سبب كم اشتهایی كودک ميشود و رشد او را به خطر مي اندازد . پس يا آبميوه و يا خود ميوه رسيده و نرم را كه با پشت قاشق له كرده ايدبعنوان میان وعده و با حجم كم به كودک دهيد.
15. از افزودن نمك به غذا در سر ميز يا سفره به غذای کودک مخصوصا کودکان زیر یکسال جداً خودداری گردد. اما برای كودكان كه دچار ايست يا افت وزن خود هستند و غذاي كاملاً بي نمك خود را نميخورند هنگام تهيه و طبخ غذا از مقدار بسيار كم نمك استفاده نماييد.
16. اگر رشد كودك زير يكسال با افزايش دفعات تغذيه با شيرمادر و پر انرژی كردن غذای كمكی بهتر نشد، شايد لازم باشد شيرخشک را هم بلافاصله بعد از بعضي از وعده های شير مادر به او بدهيد ( با فنجان يا استكان) چون هنوز غذای اصلی كودك زير يكسال ، شير است.
17. تشویق بچه ها به نوشیدن آب، شیر، دوغ و یا آب میوه های طبیعی و کم کالری.
18.  آموزش رفتار صحیح غذا خوردن، آهسته خوردن ، جویدن غذا ، تمیز خوردن و …
19. ميتوانيد چندین قلم گوسفندی يا يک قلم گوساله را جداگانه پخته ، چربی اضافی آن را بگیرید و عصاره آنرا بمدت كوتاه (در يخچال )‌و زمان طولانیتر (در فريزر) نگهداری نماییدو به هر وعده غذا و یا سوپ کودک كودك دو قاشق غذاخوری از اين عصاره را اضافه کنید .
20.  اگر پس از اقداماتی که انجام داده اید، باز هم اشتهای کودک کم بود، بهتر است از راهنمایی های پزشک متخصص یا مشاوره های تغذیه ای استفاده کنید.
21.  نکته مهم مواظب باشید که فرزندتان به پرخوری مبتلا نشود.


پس تغذیه صحیح و مناسب کودک وسیله ای است که سلامت و رشد او را تضمین می کند. اگر کودکی تغذیه ی کافی و کامل نداشته باشد نه تنها سلامت جسمانی – ذهنی او به خطر می افتد ، بلکه سیستم ایمنی بدن او نیز آسیب پذیر و ضعیف می شود. به دنبال این ضعف و کمبود، کودک مستمر ابتلا به بیماریهای گوناگون و کم اشتهایی می گردد و این چرخه ی معیوب حاصلی به غیر از سوء تغذیه ، ناراحتی های گوارشی – کلیوی و عدم رشد مغز و اعصاب کودک نخواهد داشت.

باید در نظر داشت که رشد، فزایندی مستمر و غیر قابل برگشت است. از این رو والدین – به ویژه مادر که نهایت سعی و تلاش او رسیدگی به وضعیت خوراک و سلامت جسمی کودک است باید به اهمیت رسیدن مواد اولیه و مغذی مورد نیاز برای رشد مناسب کودک واقف باشند. اگر کودکان در سال های نخست رشد خود دچار کمبود مواد غذایی وضعف بنیه ی جسمانی شوند طبیعی است در نوجوانی و جوانی که به انرژی و تحرک بیش تری احتیاج دارند، دچار نقص و ناراحتی خواهند شد. اما خوب است حتی الامکان از موقعیت هایی که برای دور هم بودن به دست می آید استفاده کنند و یک سلسله ارز ش ها و الگوهای سالم رفتاری را به کودکان و نوجوانان خود بیاموزند.

 

 

 


بخش کودک و نوجوان تبیان کردستان

منبع : سایت سلامت سیمرغ،کودک انلاین،آکا