یادداشتی از حجت الاسلام مختاری نیا؛

باید نسبت به خدعه های شیطان هشیار بود


به گزارش بخش خبر تبیان کردستان، حجت الاسلام جلیل مختاری نیا رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان بیجار طی یادداشتی به توضیح عدو مبین بودن شیطان به نسبت انسان پرداخته و راهکارهای عملی مقابله با گمراهی ها و ظلالت های شیطان بیان نموده است. متن یادداشت به قرار زیر است:


بصیرت، لازمه هشیاری

عامل اصلی پیروزی بر دشمن شناخت آن می باشد کسی که از امکانات و نقشه های دشمنش بی خبر باشد توان مقابله با آن و در  نهایت کسب پیروزی میسر نخواهد شد. انسانها دشمنی ترسناکتر از شیطان ندارند چون که او نسبت به حضرت ادم علیه اسلام قسم  یاد نمود که "من قطعا خیر خواه شما هستم"اما ادم  و حوا را گمراه ساخت تا از بهشت رانده شدند و گرفتار عذاب و رنج دنیا گشتند.  برای فرزندان ادم قسم یاد نموده  که همه را گمراه کند "پس به عزت تو قسم! تمام آنها(فرزندان آدم)را گمراه می کنم". بدین جهت قرآن او را در چندین آیه دشمنی آشکارا و عَدُوٌّ مُبینٌ  نام نهاده است.

"ای فرزندان آدم ! آیا با شما پیمان نبستیم که بندگی شیطان را که دشمنی اشکارا برای شماست نکنید و اینکه مرا عبادت کنید این راه  مستقیم است. حضرت علی(ع) می فرمایند: بترسید از دشمنی که در سینه ها مخفیانه نفوذ می کند و در گوشها به صورت نجوا می  دمد" (غرر الحکم و درر الکلم)

لذا لازم است هر شخصی با حربه ها و تهدید های این دشمن سر سخت اشنا شده و با فن و فنون مقابل با آن به خوبی اشنا گردد.

تهدیدهای دشمن

شیطان پس از اینکه از درگاه خداوند متعال رانده شد تقاضای مهلت نمود تا انتقام خود را از فرزندان ادم بگیرد و قسم یاد نمود که تمام آنها را گمراه سازد. تهدید های شیطان عبارتند از :

1- احتناک:

 احتناک به معناي دهنه زدن بر چارپا و زمام غير را در اختيار گرفتن است. در قرآن كريم مي‌خوانيم: ]لَئِنْ أَخَّرْتَنِی إِلى‏ يَوْمِ الْقِيامَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلاَّ قَليلاً[؛اي خدا!) اگر اجل مرا تا قيامت به تأخير افكني،  به جز قليلي، ‌تمام اولاد آدم را مهار كرده (و بدار هلاكت مي‌كشانم. شيطان تلاش مي‌كند تا انسان را مقهور و مغلوب نموده، و ريسمان انحراف را به گردن او بيندازد؛ البته اين ريسمان و لجام مي‌تواند انحرافات و شهوات باشد.

2-  استفزاز و اجلاب:

استفزاز يعني تحريك و برانگيختن سريع و ساده. امّا اجلاب به معنای «سَوْق الشَّيءِ؛ راندن چيزي» است؛ به عبارت دیگر مراد از اجلاب اين است كه شيطان انسان را با وعده‌هاي  كاذب به سمتي كه مي‌خواهد، سوق مي‌دهد. قرآن كريم مي‌فرمايد: «وَ اسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَ أَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَ رَجِلِكَ وَ شارِكْهُمْ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ وَ عِدْهُمْ وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلاَّ غُرُوراً» هر كدام از آنها را مي‌تواني، با صداي خودت تحريك كن و لشكر سواره و پياده‌ات را بر آنها گسيل  بدار و در ثروت و فرزندان آنها شركت جوي و آنها را با وعده‌ها سرگرم كن؛ امّا شيطان جز فريب و دروغ وعده‌اي نمي‌دهد. در اين آيه به چهار شيوه از تهديدات و حربه‌هاي شيطان اشاره شده است:

يك) تبليغات گمراه‌كننده: اشاره شد كه استفزاز به معناي تحريك با صوت است؛ هر چند بعضي از مفسرين آن را به معناي موسيقي و غنا گرفته‌اند، از جمله در «مجمع‏البحرين» مي‌خوانيم:«وَ قِيلَ بِصَوْتِكَ‏ أَيْ‏ بِالْغِنَاءِ وَ الْمَزَامِيرِ وَ الْمَلَاهِي وَ قِيلَ كُلُّ صَوْتٍ يُدْعَى بِهِ إِلَى الْفَسَادِ فَهُوَ مِنْ صَوتِ الشَّيْطَانِ‏؛ گفته شده مراد از "صَوْتِكَ"غنا و ساز و لهويات است و بعضي گفته‌اند هر صدايي كه انسان را به فساد بخواند، صوت شيطان است.» ولي به موسيقي اختصاص ندارد؛ بلكه هر تبليغات گمراه كننده و نداي شيطاني را شامل مي‌شود كه مردم را به معصيت بكشاند، مثل برخی از شبكه‌هاي تلويزيوني و ماهواره‌اي و... .

دو) شركت در اموال و اولاد: شيطان علاوه بر تبليغات فرهنگي و استفاده از قدرت نظامي و لشكريان خود، برنامة اقتصادي و جمعيتي نيز دارد؛ يعني تلاش مي‌كند كه مردم را به تحصيل مال حرام وادار و كار خلاف عفت نموده و يا در حين انعقاد نطفه، آنان را از ياد خدا غافل كند و به اين صورت در مال و اولاد مردم شركت نمايد.

سه)  وعده‌هاي دروغين: شيطان با وعده دروغين، انسانها را به گناه وادار مي‌كند، چنان‌كه به آدم گفت: «من خيرخواه شما هستم.» فرزندان او را نيز با انواع فريب به انواع معاصي و خيانتها وا مي‌دارد.

3- اغواء:

اغواء و گمراه ساختن از تهدیدات شیطان است. قرآن كريم مي‌‌فرمايد: «قالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعينَ * إِلاَّ عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصينَ؛ شيطان گفت: به عزّتت قسم! همة آنها را گمراه خواهم كرد، مگر بندگان خالصت (كه راهي بر آنها ندارم).» غير از  "مخلصين"كه به مرحلة عصمت رسيده‌اند و غير از مفسدين كه همراه شيطانند، مابقي در خطر و تهديد عظيمي هستند.

4- تزيين اعمال ناپسند:

تزيين به معناي آراستن و زيبا جلوه دادن كارهاي ناپسند است. در قرآن كريم مي‌خوانيم: «قالَ رَبِّ بِما أَغْوَيْتَني‏ لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعينَ؛ گفت: پروردگارا! به‏ خاطر اينكه مرا گمراه ساختي، در زمين (نعمتهاي مادّي و معاصي را) در نظر آنها زيبا جلوه  مي‌دهم و همگي را گمراه مي‌كنم.» در اين آيه متعلّق تزيين ذكر نشده است كه نشانة فراگيري و عموميّت است؛ یعنی از هر راه و وسیل ه‏ای برای تزیین استفاده می‏کند.


5- القاي آرزوي دروغين:

اميد كاذب و آرزوي باطل ايجاد كردن، تهديد ديگر شيطان است. قرآن از زبان شيطان مي‌‌گويد: «وَ لَأُضِلَّنَّهُمْ وَ لَأُمَنِّيَنَّهُم‏؛ و حتماً  آنها را گمراه مي‌كنم و به آرزوها سرگرم مي‌سازم.»

6- القاي وعده‌هاي دروغين:

وعدة دروغین دادن و به دنبال آن انحراف از مسیر حق و گمراهی و ضلالت نیز یکی از تهدیدات شیطانی است که قرآن کریم به آن اشاره می‏فرماید: «يَعِدُهُمْ وَ يُمَنِّيهِمْ وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلاَّ غُرُورا [شيطان] وعده نشان مي‌دهد و به آرزو كردن وادارشان مي‌كند و به آنان جز  فريب وعده ندهد.» حضرت علي(علیه السلام)فرمودند:‌ «يَا كُمَيْلُ!‏ إِنَّ‏ إِبْلِيسَ‏ لَا يَعِدُ عَنْ نَفْسِهِ وَ إِنَّمَا يَعِدُ عَنْ رَبِّهِ لِيَحْمِلَهُمْ عَلَى مَعْصِيَتِهِ فَيُوَرِّطَهُم؛ اي كميل! ابليس از طرف خود وعده نمي‌دهد؛ بلكه فقط از طرف پروردگارش وعده (هاي دروغين) مي‌دهد تا مردم را بر معصيت وادار كند (و فريب دهد) و گرفتار نمايد.»


7- كمين و محاصرة كامل:

شيطان انسان را به اين راحتي رها نمي‌كند؛ بلكه با كمين كردن و محاصرة كامل، سعي مي‌كند راه‏ها را كاملاً بر انسان مسدود كرده، او را از راه مستقيم بندگي خدا باز دارد.

قرآن کریم مي‌فرمايد: « قالَ فَبِما أَغْوَيْتَني‏ لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ الْمُسْتَقيمَ * ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْديهِمْ وَ مِنْ خَلْفِهِمْ وَ عَنْ أَيْمانِهِمْ وَ عَنْ شَمائِلِهِمْ وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرينَ؛ [شیطان] گفت: پس حال كه مرا گمراه ساختي، من بر سر راه مستقيم تو، به كمين آنها  مي‌نشينم، سپس از پيش رو و از پشت سر و از طرف راست و از طرف چپ آنها به سراغشان مي‌روم و بيش‌تر آنها را شاكر نخواهي يافت.»

حضرت باقر(علیه السلام)در تفسير اين آيه فرمودند: «ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ اَيْدِيْهِم» معناي آن اين است كه امر آخرت را بر آنان كم اهميت جلوه مي‌دهد «وَ مِنْ خَلْفِهِمْ»يعني امر به جمع مال مي‌كند و به بخل از پرداخت حقوق واجبه فرمان مي‌دهد. «وَ عَنْ اَيْمَانِهِمْ»يعني دينشان را از طريق زيبا جلوه دادن گمراهي و شبهه فاسد مي‌كند «وَ‌ عَنْ شَمَائِلِهِمْ»؛ يعني لذّات را محبوب آنها مي‌گرداند و شهوات را بر قلبشان غلبه مي‌دهد. حضرت علی (ع) فرمودند: فتنه و فریب شیطان از سه طریق است:دوستی زنان(در حد افراط و خارج از محدوده شرع)که شمشیر شیطان است و نوشیدن شراب که دمیدن شیطان است و دوستی درهم و دینار که تیر شیطان است.

شیطان لعین با فتنه و فساد انگیزی بین انسانها سعی در ایجاد اختلاف و فساد می کند و به سربازان خود می گویدبین مردم حسادت و ستمگری ایجاد کنیدتا از هم بپاشند و یاد خدارا از خاطر آنان ببرید تا به خدا فاموشی گرفتار شوند که این امر باعث ذلت و تلخی دنیا در کام انان می شود

شیطان با ایجاد کینه و دشمنی بین مومنان و به بندگی کشیدن آنان همیشه سعی داردمومنان را از یاد خدا و نماز بازداشته و به پیروی از خود وادار کند یعنی آنان را بنده خود گرداند.

راه های رهایی از شر شیطان لعین

باید شیطان را دشمن خطرناک خود بدانیم که قران مجید می فرماید "مسلما شیطان دشمن شماست او را دشمن خود بدانید(فاطر آیه 6)و این دشمن سر سخت را هیچ وقت دوست خود ندانسته و در مقابلش صف آرائی کنیم و تا شیطان نمرده است آرام نگیریم. امیرالمؤمنین علی(ع) فرمود: خداوند متعال به حضرت موسی(ع) وحی کرد: ای موسی! سفارش مرا دربارۀ چهار چیز به خاطر بسپار؛

  1. تا ندانی که گناهانت را آمرزیده اند به عیب دیگران نپرداز.
  2. تا ندانی که گنجهای خدا تمام شده غم روزی مخور.
  3. تا نبینی که ملک و پادشاهی من از دست رفته به دیگری امیدوار نباش.
  4. تا مردۀ شیطان را نبینی از مکرش ایمن مباش.



با عنایت به نکات فوق برای رهایی از شر شیطان چند راهکار وجود دارد:

1-پناه بردن به خداوند متعال از شر شیطان

2-ایمان و توکل بر خداوند که بتاید به خدا توکل نموده و اعتماد کنیم و امورات را انجام داده و نتیجه را به خداوند متعال واگذار کنیم و باور داشته باشیم که بندگان خدا  نه زیان می رسانند و نه نفع اعطا می کنندو نه منع و یاس و نا امیدی از بندگان خدا داشته باشیم که عاقبت این باور چنین می شود که برای غیر خدا عمل انجام ندهیم و به غیر او امید نبسته و چشم داشتی نداشته باشیم و از غیر او نترسیم. امام صادق علیه السّلام فرمودند:
ابلیس گفت: همه مردمان در مشت من هستند، اما پنج گروه هستند که هیچ چاره ای برای آنها ندارم:

  • هر که با نیت درست به خدا پناه برد و در همه کارهایش به او تکیه کند،
  • کسی که شب و روز بسیار تسبیح خدا گوید،
  • کسی که برای برادر مؤمنش آن پسندد که برای خود می پسندد،
  • کسی که هر گاه مصیبتی به او می رسد، بی تابی نمی کند،
  •   و هر کسی که به آنچه خداوند قسمتش کرده، خرسند است و غم روزیش را نمی خورد.







بخش یادداشت مدیران تبیان کردستان