سوء تغذیه از توانمندی و رشد مناسب و سالم کودکان کشور کم می کند. براساس پژوهش های به عمل آمده مصرف تنقلات بی ارزش مانند انواع: پفک، چیپس، نوشابه های گازدار، سس های چرب و … . از جمله دلایل شیوع انواع سوء تغذیه در کوکان کشورمان است.

 

نقش تنقلات در سوء تغذیه کودکان :

دریافت کم مواد غذایی ابتدا موجب کاهش وزن کودک می شود و اگر این کم غذایی ادامه یابد، به تدریج، کودک خود را با این وضع منطبق می کند. یعنی قد و قامت او کوچک می شود تا بتواند با غذای کم به بقای خود ادامه دهد. به همین دلیل

کوتاه قدی  تغذیه ای به عنوان یک شاخص ارزیابی توسعه، در جهان مطرح است.

دوران کودکی از مهم ترین دوران زندگی برای دست یابی به رشد کافی و پایه ریزی برای تأمین سلامت در دوره های بعدی زندگی است. تغذیه ی نامناسب کودک در این دوران عواقب غیرقابل برگشتی به دنبال دارد. کوتاه قدی، کم وزنی، لاغری همراه با کاهش ضریب هوشی ، کاهش قدرت یادگیری، افزایش ابتلا به بیماری ها و کاهش توانمندی های جسمی و ذهنی مهم ترین عوارض سوء تغذیه در دوران کودکی است.

حجم معده کودک، کوچک است و به همین دلیل در هر وعده غذایی میزان محدودی غذا می تواند بخورد. از طرفی رشد جسمی کودک سریع و در نتیجه نیاز به مواد غذایی زیاد است. به بیان ساده تر غذای کمکی که کودک در هر میان وعده می تواند استفاده کند باید ارزش غذایی زیادی داشته و حاوی مواد مغذی مورد نیاز برای رشد وی باشد. تنقلات غذایی کم ارزش نظیر چیپس، پفک،نوشابه  و … مواد مغذی لازم را برای رشد کودک ندارد. این مواد سیری کاذبی را ایجاد می کنند که موجب محروم شدن کودک از غذاهای اصلی و مواد مغذی و در نهایت موجب بروز لاغری و سوء تغذیه ی وی می شود و از طرفی مصرف مداوم این مواد، می تواند سبب بروز چاقی  در کودک شود. تغذیه مناسب و استفاده از میان وعده های با ارزش غذایی نظیر شیر، میوه، خرما، نان و پنیر و گردو، نان  و پنیر و سبزی  و … در برنامه ی غذایی کودک، موجب رشد مناسب او می گردد.

مصرف تنقلات کم ارزش به دلیل دا را بودن مقدار زیادی نمک، چربی و شکر زمینه ساز بروزبیماری های مزمن (قلبی – عروقی، چاقی، فشارخون  و…) در دوران بزرگ سالی است. این گونه تنقلات حاوی افزودنی های رنگی، نگه دارنده ها و طعم دهنده های مصنوعی هستند. که مصرف بی رویه ی آنها موجب بیش فعالی کودکان می گردد.

متأسفانه تغییر الگوی مصرف مواد غذایی در طول دهه های اخیر، موجب جای گزینی تنقلات غذایی کم ارزش به جای میان وعده های مناسب و با ارزش گردیده است. وجود آمارمرگ ومیر بیش از 300 نفر در روز به علت عوارض بیماری های قلبی –عروقی  و روند رو به رشد سایر بیماری های مزمن از قبیل انواع سرطان ها، دیابت  و ... حاکی از لزوم توجه هر بیشتر به تغذیه ی کودکان کشورمان است. ذایقه ی افراد از دوران کودکی شکل می گیرد. مصرف تنقلات شور یا چرب موجب تمایل آنها به این گونه مواد در سال های بعدی زندگی می شود که این امر زمینه ساز ابتلا به انواع بیماری های مزمن است.

مصرف بی رویه ی نوشابه همراه با غذا ، علاوه برایجاد سیری کاذب، جذب مواد مغذی مانند کلیسم را مختل می کند. همچنین مصرف پفک به خصوص قبل از وعده های غذایی به دلیل ایجاد سیری کاذب کودکان را از خورن غذای اصلی که باید مواد مغذی مورد نیاز رشد کودک را تامین کند، باز می دارد. از سویی دیگر نمک آن، ذایقه ی کودک را به خوردن غذاهای شور عادت می دهد. همچنین مطالعات انجام شده رابطه ی بین مصرف نمک و افزایش فشار خون در دوران بزرگسالی را ثابت کرده است. مصرف بی رویه ی نوشابه همراه با غذا ، علاوه بر ایجاد سیری کاذب، جذب مواد مغذی مانند کلیسم را مختل می کند.

 

به جای تنقلات کم ارزش می توان از موادی مانند :

 نخودچی، کشمش، گردو، بادام ، پسته ، گندم برشته، برنجک، عدس  برشته شده، توت خشک، انجیر خشک و برگه های خشک شده میوه ها به عنوان میان وعده استفاده کرد. همچنین کودکان را به مصرف دوغ و آب میوه ی تهیه شده در منزل به جای نوشابه تشویق کنید.

 

 

 

 

 

بخش کوک و نوجوان تبیان کردستان
منبع : مجله دکتر سلام