فرزند آوری و تربیت فرزند از جمله دستورات دین مبین اسلام است لذا والدین در مرحله تربیت فرزند نقش  مهم تر و جدی تری دارند و می بایست متناسب با سن کودک از شیوه های خاصی در تربیت وی بهره جویند. به لحاظ خلقت هر موجودی دارای کمالی است که هدف خلقت و تربیتش رسیدن به آن است، در منظر اسلام نهایت کمال ادمی رسیدن به حیاط طیبه در پرتوی ایمان و عمل صالح است. از اینرو برای هر مرحله از رشد و تحول کودک مقاصدی در نظر گرفته شده که با رسیدن به آن ها مرحله دیگری آغاز میگردد به برخی از این اهداف اشاره می کنم 1.شکوفایی استعداد ها و ظرفیت ها 2. تحول از حیات طبیعی به حیات معقول 3. تدارک قابلیت اجتماعی 4. بسط شخصیت


فلسفه تربیت:

فلسفه تربیت یا حکمت تربیت ، معرفتی است برای راه گشایی خردمندانه در عمل تربیتی ؛ اندیشیدن درباره غایات و بررسی نتایج آن که هدف آن معرفیبنیاد های تربیت درست منسجم هماهنگ و جلوگیری از بروز تضاد تناقض در نظر و عمل تربیت است.


اهمیت تربیت دینی فرزندان:

هر کودکی که متولد می شود همانند آیینه ای شفاف است پدر و مادر با تربیت صحیح می توانند این پاکی را افزون کنند و دوام بخشند یا با تربیت نادرست آن را مکدر سازند زیرا خداوند مردم را بر اسا فطرت خدایی آفریده است پدر و مادر موظف هستند زمینه رشد و شکوفایی این فطرت خدایی را فراهم سازند و نگذارند این ودیعه الهی دچار افت زدگی شود آن ها از پدیده ها ارزش ها و ضد ارزش ها تصوری در ذهن ندارند از ما فرا می گیرند و به همان راهی که ما دعوتشان کنیم قدم می نهند


عوامل اثر گذار در تربیت:

تربیت فرزند محضول عوامل مختلفی است که خانواده تنها یکی از مهم ترین آنها است اینک بدین عوامل می پردازیم:
1.وراثت : موجودات زنده ویژگی ها خصایصی را از والدینشان به ارث می برند.
2. ساختار اجتماعی محیط اجتماعی مجموعه هایی نظیر مدرسه ، دانشگاه ، همسالان ، رسانه ها و مطبوعات را در بر می گیرد
3.محیط طبیعی : گروهی از دانشمندان قدیم و جدید و تاثیر آب و هوا در تربیت و شخصیت فکری-روحی آدمیان تاکید دارند
4.نظام آموزش و پرورش: تربیت را از یک منظر می توان به ابعاد رسمی و غیره رسمی تقسیم نمود منظور از تربیت رسمی برنامه ها و فعالیت هایی است نهاد آموزش و پرورش آگاهانه درباره ی فراگیران انجام می دهد که سازمان و تشکیلات قوانین و مقررات برنامه های آموزشی و فعالیت های مکمل و فوق برنامه است.
5. اراده خود ساز شخصیت: یکی از خصایص منحصر به فرد آدمی آزادی و اراده به کارگیری آن در موقعیت های زندگی است در نگاه علامه طباطبایی آزادی ناشی از یک اصل طبیعی وتکوینی به نام اراده است که در نهاد انسان به ودیعه گزارده شده تا انسان ها را به عمل وا دارد.
6.خانواده و نقش موثر آن: در دوران کودکی خانواده بیش از هر عامل دیگری در تکوین شخصیت کودک اثر گذار است به گونه ای که می توان آن را عاملی بی دلیل نامید.

 

 راه های موثر در تربیت:

1تربیت از راه الگو:

از بهترین وسائل موثر در تربیت اخلاقی و عاطفی و اجتماعی کودک الگو است مربی در نظر کودکان نمونه برتر و الگوی شایسته ای است که کودک از نظر رفتار و اخلاق دانسته یا ندانسته دنباله رو اوست و به همین جهت است که الگو در صلاح و فساد کودک عامل مهمی است اگر مربی صادق و امین و خوشخلق و کریم و شجاع و عفیف باشد کودک نیز شبیه او بود اگر دروغ گو و خائن و بی بند و بار و بخیل و ترسو باشد کودک نبز تابع او خواهد بود.


2 تربیت از راه عادت:

در تربیت کودکان باید بر اساس تلقین وعادت دادن حرکت کنیم مقصود از تلقین جنبه نظری و مقصود از عادت دادن جنبه عملی است باید از راه عادت دادن او را در کارها و برنامه ها و برنامه های زندگی انضباط و انسجام بخشید تا آن چه مفید ولازم است به نحو مطلوبی انجام دهد و از آن چه غیر مفید و نامطلوب است بپرهیزید
تربیت از راه موعظه : موعظه و تذکر دوستانه و مخلصانه در نصیحت از راه های بسیار موثر تعلیم و تربیت است . به راستی انسان موعظعه پذیر است و اعظان زبر دست را می شود معجزه گران تعلیم و تربیت نامید بی جهت نیست که قرآن مجید از این شیوه حداکثر استفاده را کرد  و از روش های زیر می توان به موعظه پرداخت استفاده از داستان گویی- پرسش و پاسخ- تمثیل زدن و مزاح گفتن است که می تواند تاثیر بیشتری بگذارد.

 

امام سجاد می فرماید : اما حق فرزند تو آن است که بدانی از توست و همه ی اعمال از خیر و شر وخوشبختی و بدبختی و کردار پسندیده و رفتار نکوهیده که در این جهان ناپایدار از وی بروز کند خوانند و رحمت و نفرینش بر تو منسوب دارند باید بدانی که تو در پیشگاه خداوند درباره فرزندت از 3 چیز مورد سوال قرار خواهی گرفت تربیت و ادب شایسته و پسندیده فرزندت دلالت و راهنمایی فرزند بیوی خداوند و یاری کردن او در راه اطاعت الهی اگر در تربیت او احسان کنی پاداش خواهی داشت وگرنه عذاب خواهی شد. تا حد امکان او را به دیگران وا مگذار که این امر را حاصلی نیست و به هر حال تو مسئول و مواخذ هستی.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روژین شریفی نیا-بخش خانه و خانواده تبیان کردستان
منابع : خانواده قرآنی و فلسفه تربیت/عیسی عیسی زاده ، اخلاق خانواده و اسلام و تربیت کودکان/آیت ا... احمد بهشتی