امر به معروف و نهی از منکر یکی از دستورات دین مبین اسلام است که اگر به صورت صحیح در جامعه اجرا شود سبب اصلاح جامعه می گردد.

در دنیای کنونی لازم است بحث بیشتری درباره ی خود این اصل بکنیم. اساساً مورد احتیاج ماست که این اصل را بشناسیم، اصلی که پیغمبر اسلام این چنین برآن تکیه می کند. اصلی که اگر تنها به قرآن مراجعه کنیم و به احادیث نبوی و ائمه ی اطهار توجهی نکنیم، به فقه اسلام، که از صدراسلام یکی از کتاب های فقهی، یکی از ابواب فقهی «باب امر به معروف و نهی از منکر است» مراجعه نکنیم، فقط خود قرآن را در نظر بگیریم، متوجه می شویم که این موضوع در این کتاب مقدس آسمانی چقدر تکرار شده است و چه اندازه بدبختی ملل گذشته را مستند می کند به این که امر به معروف و نهی از منکر نداشته اند «فلولاکانَ مِنَ القُرونِ مِن قَبلِکُم اُولوا بقیّهٍ یَنهَونَ عِن الفسادِ» (هود آیه 116).

چرا در نسل های گذشته یک عده مردم صاحب مایه (عقلی، فکری، روحی) نبودند که با فسادها مبارزه کنند تا در نتیجه این ملِّتها در اثر فساد تباه نشوند، منقرض و هلاک نشوند. درباره ی قدم دیگری می فرماید: « کانُوا لاَیَتَاهَونَ عَن مُنکَرِ فَعَلوُهُ لَبِئسَ ما کانُوا یَفعَلُونَ» (مائده آیه 79) اینها بدبخت و بی چاره شدند، به هلاکت رسیدند از میان رفتند، چرا؟ چون نهی از منکر نمی کردند، با فساد مبارزه نمی کردند و بسیار بد می کردند.

قرآن کریم خطاب به مسلمانان می فرماید: «ولتَکُن مِنکُم اُمَّهٌ یَدعوُنَ الی الخیرِ و یأمُرونَ بالمعروفِ وَینهَونَ عن المنکرِ و اولئک هم المفلحونَ» (آل عمران آیه 104) باید در میان شما یک امت، یک جمعیت کارش امر به معروف و نهی از منکر باشد. چون امر به معروف و نهی از منکر یک وظیفه ی عمومی است برای همه شما یک وظیفه ی خاصی است برای یک طبقه ی معین که از حد عامّه مردم بیرون است. باید از میان شما چنین جمعیتی باشد یا باید شما اُمّت، چنین اُمتی باشید که کارتان دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از منکر باشد. «و اولئک هم المفلحون» تنها چنین امتی که در میان آنها دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از منکر وجود دارد می تواند رستگار، سرافراز، سعادتمند و مستقل باشد، صلاح و رستگاری داشته باشد.

خداوند منان در آیه دیگر می فرماید: «کُنتُم خَیرَ اُمهٍ اُخِرجَت لِلنّاس» مسلمانان، شما بهترین اُمتی هستید که به نفع بشریت ظهور کرده اید، یعنی ملتی بهتر از شما به نفع بشریت ظهور نکرده است چرا؟ به دلیل آنکه شما آمر به معروف و ناهی از منکر هستید.

 بدین خاطر امر به معروف و نهی از منکر یک وظیفه ی اخلاقی و شرعی برای هر انسان واجد شرایطی می باشد لذا باید این اصل ترک نشود چون اگر فراموش کنیم منکر جای معروف را می گیرد و جامعه دچار فساد می شود.











حجت الاسلام ابراهیم رستمی-بخش قرآن و حدیث تبیان کردستان